Zanimljive Destinacije

Lepote Palića i Palićkog jezera

Palic11
Palić (mađ. Palics) je gradsko naselje u Srbiji u opštini Subotica u Severnobačkom okrugu, izletište, lečilište i jezero, sedam kilometara udaljeno od Subotice. Nekada se na Palić išlo tramvajem još od 1897, ali je on ukinut 1972, pa se danas može ići kolima, autobusom, biciklom ili peške.

Geografske odlike

Zapadni deo Palićkog jezera dodiruje južno predgrađe Subotice, poznato po imenu Senćanska kapija. Jezero je dubine do 2 metra i zbog velikog broja algi izrazito zelene boje. Nastalo na granici lesa i peska, ovo slatinasto jezero je dobilo svoje ime po pustari Palić. Iz jezera je u 18. veku vađena soda, jer je jezero nekad bilo slano, pa se zato veruje da je Palić ostatak Panonskog mora. Po legendi, tu je pastir Pavle napajao stoku.
Palic06
Jezersko blato je lekovito, pa je 1845. izgrađeno kupatilo i Palić je postao i banja. Polovinom 19. veka, na severnoj obali je zasađen prelep park, izgrađeni su hoteli, i tu su još tada imućni Subotičani gradili letnjikovce.

Istovremeno sa završetkom gradnje Gradske kuće u Subotici 15. septembra 1912. godine, otvoreno je novoizgrađeno kupalište sa objektima po kojima se Palić i danas prepoznaje — vodotoranj, Velika terasa i ženski i muški štrand.
Palic10
Hemijska industrija „Zorka“ je svoje otpadne vode izlivala u Palić godinama, što je dovelo do pomora ribe i potpunog zagađenja jezera. 1970ih jezero je isušeno, odnet zagađeni mulj i ponovo napunjeno. Izlivanje otpadnih voda iz „Zorke“ je ovoga puta išlo preko filtera za koje se uskoro ustanovilo da su nedovoljnog kapaciteta. Jezero je na kraju ipak spasla kriza, smanjenje ili gašenje proizvodnje zagađivača, pa je jezero ponovo zablistalo u svom punom sjaju.

Demografija

U naselju Palić živi 6326 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 40,8 godina (39,4 kod muškaraca i 42,1 kod žena). U naselju ima 2747 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,71.
Palic8
Stanovništvo u ovom naselju je veoma nehomogeno, a u poslednja tri popisa primećen je porast broja stanovnika.

Fizičko-geografske karakteristike jezera
Palic6
Jezero zahvata površinu od 4,6 km². Prosečna dubina jezera je 1,9 m, najveća je 3,5 m, a turistički sektor zahvata 3,8 km² sa tri posebne plaže. Jezero je inače, podeljeno na četiri sektora i bogato je ribom. U toku turističke sezone, temperatura vode se kreće između 18 i 25 °C. Palić se inače odlikuje umereno kontinentalnom klimom i prosečno ima oko 2100 sunčanih sati godišnje, a prosečna letnja temperatura vazduha iznosi oko 20 °C. Najčešći pravac vetrova je severozapad-jugoistok.

Istorijat

Muški štrand
Palic2
Prema legendi jezero je ostatak Panonskog mora, ali da je ono nastalo od suza pastira Pavla koji je tu napasao svoje stado.
Palic5
Jezero je nastalo u pradavna vremena kao izdansko, iako voda jezera najvećim delom potiče od padavina koje su ispunjavale udolinu. Salinitet jezera se objašnjava time što se voda slivala sa okolnog terena rastvarajući natrijum-hlorid.

Jezero Palić se u pisanim dokumentima prvi put pominje 1462. godine kao Pali (Paly). Prvi crtež, koji je predstavljao mapu jezera (Paligo Palys) potiče iz 1690. godine.
Palic1
Još se krajem 18. veka znalo da jezerska voda i mulj imaju lekovita svojstva. Prema ideji lekara iz Subotice, 1845. godine je najpre izgrađena gostionica Donja trščara, što je bio temelj kasnije izgradnje Kupališta i Banje. Svoj procvat Palić doživljava 1880-ih, nakon otvaranja pruge Budimpešta-Zemun 1883. godine i tramvajske linije do Subotice 1897. Osim zbog lečenja (prvenstveno koštanih i kožnih oboljenja) posetoci su na Palić dolazili i zbog zabave. Između 1880. i 1914. na Paliću su održavane sportske igre u brzom hodanju, biciklizmu, rvanju, mačevanju i drugim sportovima, od kojih neki sada već imaju dugu tradiciju na Paliću. Broj posetilaca kupališta i banje Palić je rastao sve do početka Prvog svetskog rata.
Palic12
Posle Prvog svetskog rata, na istočnoj obali Palića izgrađen je Veliki (Muški) štrand, najveći objekat te vrste u tadašnjoj Jugoslaviji. I nakon Drugog svetskog rata nastavljeno je sa izgradnjom Palića, pa je 1950. u borovoj šumi izgrađena Letnja pozornica od netesanog kamena na kojoj su gostovali mnogi umetnici. Šesdesetih godina 20. veka izgrađen je sportski centar sa terenima za fudbal, odbojku, košarku, rukomet. Na istočnoj obali je podignuto Vikend naselje gde su mnoge subotičke firme izgradile odmarališta za svoje radnike. Godine 1978. iskopana je prva bušotina termomineralne vode na Paliću, a 1984. je otvoren Termalni bazen. Izgrađen je moderan hotel „Prezident“ 2000. godine, a u istom maniru nakon toga je adaptirano nekoliko starih palićkih vila, kojih je krajem 19. veka bilo preko 200 i pretvoreno u luksuzne hotele manjih kapaciteta. Okolina banje je pošumljena. Veliki park je od tada redizajniran, a zasađeno je još zelenila, tako da od prvobitne površine od nešto više od 86.000 m2, park danas zauzima oko 190.000 m2.

Palić je danas kvalitetna i poznata turistička destinacija i od 2007. godine ima usvojen Plan razvoja Palića - Master plan.

Turizam

Ovo jezero je atraktivno pre svega kupačima, ali sam centar nudi i druge vidove zabave, sportske aktivnosti, ali i obilazak rezervata prirode, posmatranje ptica, pešačke ture i foto-safari.
Palic01
Obala je veoma privlačna zbog svojih peščanih sprudova, staza za bicikliste, kao i poligona za učenje vožnje. Jezero je bogato ribom i ovo daje priliku zaljubljenicima u pecanje za aktivan odmor. Centar pruža i mogućnosti za lečenje i oporavak. Jezersko blato je bogato važnim mineralima sa lekovitim osobinama, a izvori mineralne vode imaju temperaturu od 25 °C. Obala jezera je duga oko 17 km i celom svojom dužinom je uređena.

Ekologija
Palic02
Usled stalnog opadanja nivoa vode, vrućina, zastoja vetra i zbog otpadnih voda, još je krajem 19. veka zabeleženo da je jezerska vegetacija bujala. Ovaj proces se ponavljao tokom vremena. Kulminacija ovog problema je bila u leto 1970. godine kada je zbog velikog zagađenja i nekontrolisanog cvetanja algi, došlo do nestanka kiseonika u vodi zbog čega je došlo do pomora živog sveta u jezeru. Zato je jezero 1971. isušeno i iz njega je povađen sav mulj. Takođe je izgrađen prečistač za otpadnu vodu i 1976. jezero je ponovo napunjeno vodom. Od tada se kvalitet jezerske vode pomno prati, ali se ulažu i napori da se i sačuva.
Palic13
Uz postojeći prečistač, 1995. je pušten u rad kanal Tisa - Palić, što je doprinelo poboljšanju kvaliteta jezerske vode.

Zbog svoje geološko - ekološke vrednosti Palićko jezero je zaštićeno područje treće kategorije i ima rang Parka prirode. Na području pod trećim stepenom zaštite zabranjena je izgradnja, promena pejzaža i uznemiravanje na bilo koji način biljnih i životinjskih vrsta koje se tamo nalaze. Ovo stepsko jezero izmenjeno ljudskim radom je i vodni resurs, iako je narušen u ovom trenutku. Postoje društva, poput Udruženja ljubitelja prirode „Riparia“ koja neprekidno ulažu napore da se to područje očuva, kao i vrste koje ga naseljavaju. Primer za to je uređenje ostrva u drugom sektoru Palićkog jezera kako bi se stvorili neophodni uslovi za nesmetan boravak crnoglavih galebova u toj oblasti.

Flora
Palic15
Zaštićene - retke i autohtone vrste su prvenstveno primerci dendroflore u Velikom parku i Parku Narodnih heroja:
Močvarni čempres – Taxodium distichum Rich kod Ženskog štranda,
Močvarni čempres – Taxodium distichum Rich kod česme i
Poljski jasen – Fraxinus Oxycarpa Willd kod Velike terase, koji predstavljaju spomenike prirode.
Inače, Park Narodnih heroja odlikuje jednogodišnja i višegodišnja parkovska vegetacija planski sađena po principima pejzažne arhitekture. Na hidrofilnim livadama između ulica Sušačke, Riječke i Unske ulice razvijen je livadski tip vegetacije klase Molinio-Arrhenatheretea.
Palic3
Dalje prema zapadu, u depresiji iz zoo-vrta se tršćaci smenjuju sa jasenovim šumarcima zabarenog tipa, gde je pronađena i retka vrsta orhideja – Orchis laxiflora subsp. palustris, u narodu poznata kao močvarni kacun. Ovaj, po florističkim elementima najbogatiji, deo MZ Palić, nalazi se suprotno od Lokacije u odnosu na Veliki park.

ZOO Palić
Palic07
Osnovan je 1949. godine na teritoriji od 10 hektara površine u neposrednoj blizini jezera Palić. Prostorno je veći od beogradskog, od kojeg zauzima gotovo dvostruko veću površinu, mada u odnosu na njega ima tek četvrtinu životinjskih vrsta. Raspolaže sa 65 životinjskih vrsta, odnosno oko 450 primeraka životinja koje su smeštene u četrdesetak volijera, kaveza ili objekata. Godišnje ga posećuje oko 160.000 posetilaca iz zemlje i inostranstva.
Palic12
U sklopu ZOO-vrta je i botanička baština vrta koja predstavlja zbirku mnogih autohtonih vrsta, kao i netipičnih lišćara i četinara (kao što su libanski kedar, džinovska sekvoja i ariš) i više desetina hiljada sadnica sezonskih cvetnica sopstvene proizvodnje.
Palic17
Pored klasične zoološke i botaničke funkcije ZOO-vrt Palić od sredine osamdesetih godina funkcioniše i kao pedagoška ustanova, jer tu đaci organizovano dolaze u posetu.[traži se izvor od 01. 2014.] Tom prilikom se organizuju, između ostalog bogatog sadržaja i edukativne ambijentalne radionice, ali i razni seminari.
Palic13
ZOO-vrt Palić inicirao je saradnju sa predstavnicima Uprave za zaštitu životne sredine Ministarstva za nauku i zaštitu životne sredine, Pokrajinskim sekretarijatom za zaštitu životne sredine i održivi razvoj i Zavodom za zaštitu prirode u pravcu obezbeđivanja uslova da zoo-vrt Palić dobije status prihvatilišta za životinje koje su pod kontrolom trgovine retkim i ugroženim vrstama, kao i prihvat bolesnih, iznemoglih, ranjenih i/ili zaplenjenih životinja koje su došle u posed države, a sa ciljem njihove revitalizacije i kasnijeg vraćanja u prirodu.

IZVOR: Wikipedia
FOTO: Wikipedia i Zanimljive Destinacije
blog comments powered by Disqus
dan-u-srbiji-iz-ugla-dusana-stojancevica-video

Dan u Srbiji iz ugla Dušana Stojančevića (Video)

Dušan Stojančević, fotograf i snimatelj iz Beograda, napravio je prelep video sačinjen od fotografija različitih krajeva Srbije tokom četiri godišnja doba. U opisu njegovog videa koji je objavio na...Opširnije
ulice-prelepog-praga-u-4k-rezoluciji

Ulice prelepog Praga u 4K rezoluciji

Kanal "Cities in 4K" na Jutjubu nastavlja svoje putovanje gradovima Evrope, a poslednja destinacija bio je glavni grad Češke Republike – prelepi Prag. Istorijska prestonica Češke, odnosno Bohemije, 14....Opširnije
cudesni-vidici-rajca-i-suvobora

Čudesni vidici Rajca i Suvobora

Vrhunska zimska avantura i rekreacija mogu se doživeti i na samo nešto više od sat vremena putovanja od Beograda, na sto kilometara udaljenom Rajcu i Suvoboru. Za razliku od pomodnih zimskih centara...Opširnije
sta-tacno-predstavljaju-hotelske-zvezdice

Šta tačno predstavljaju hotelske zvezdice

Da li ste ikada razmišljali o tome šta označavaju zvezdice pored naziva hotela? Osnovnu razliku svi znamo - više zvezdica, luksuzniji hotel. Međutim, da li ste znali da se iza svih tih zvezdica kriju...Opširnije
semetesko-jezero-cudo-prirode-u-srcu-kopaonika

Semeteško jezero: Čudo prirode u srcu Kopaonika

Semeteško jezero na Kopaoniku – jezero koje u sebi krije jedan zanimljiv prirodni fenomen - jezero po kojem ostrva plove. Ovde možeš da uradiš ono što su samo bogovi mogli: da budeš, bar za kratko,...Opširnije
divlji-konji-u-divljini-suve-planine

Divlji konji u divljini Suve planine

U svojoj zelenoj oazi, visoko gore, na nadmorskoj visini od oko 1.600 metara, u vrletima gorostasne Suve planine, gde može da se oslušne tišina, uživaju u divljini i bezgraničnoj slobodi. Divlji konji,...Opširnije
prica-o-lepotama-zaboravljenog-sela-gostusa

Priča o lepotama zaboravljenog sela Gostuša

Na krajnjem istoku zemlje, na obroncima Stare planine i 30 kilometara udaljeno od Pirota, nalazi se selo Gostuša. Duh minulog vremena i tradicija čuvanja stoke, pravljenja gastronomskih specijaliteta i...Opširnije
top-8-destinacija-na-kojima-se-leto-nikad-ne-zavrsava

Top 8 destinacija na kojima se leto nikad ne završava

Nakon dugog toplog leta, stigao je i deveti mesec. Počela je škola, godišnji odmori su gotovi, a ni temperature nisu više toliko visoke. Ali, da li biste nakon malog odmora ipak otišli negde gde je...Opširnije
dargavs-najjezivije-selo-u-rusiji

Dargavs: Najjezivije selo u Rusiji

U ruskom selu Dargavs ljudi već vekovima sahranjuju mrtve u mauzolejima, koji liče na male kuće za stanovanje. Međutim, osim pokojnika, ovde niko više ne stanuje, jer legenda kaže da će svako ko kroči u...Opširnije
lepote-srbije-lekovito-blato-banje-rusande

Lepote Srbije: Lekovito blato banje Rusande

Banja Rusanda se nalazi u selu Melenci, na obali jezera Rusanda po kojem je i dobila ime. Od Zrenjanina je udaljena 16 kilometara, na putu Zrenjanin-Kikinda. Od Beograda je udaljena oko 90 km, od Novog...Opširnije
parga-tirkizna-nevesta-epira

Parga: Tirkizna nevesta Epira

U Pargu se zaljubite na prvi pogled, a prvo na čemu vam oko zastane su kućice živopisnih boja, građene u mediteranskom stilu i gusto načičkane na padini, pa imate utisak da ste nekom "omaškom" umesto u...Opširnije
zavojsko-jezero-ukras-jugoistocne-srbije

Zavojsko jezero - ukras Jugoistočne Srbije

Prelepi ukras Jugoistočne Srbije – Zavojsko jezero, očaraće Vas svojom magijom i zavvek Vam ukrasti srca. Ovo jezero zaista je nalik onima iz bajke. Ušuškano i mirno, nekako skriveno u divljoj i...Opširnije
RSS Feed
Facebook
Google +
Kontakt
Nidžo na Twitteru
LeNix na Twitteru
LeNix Instagram